De kern
- Modelleer het proces dat de fabriek echt gaat gebruiken: de juiste machine, cyclustijd en opbrengst.
- Materiaal is meestal de grootste post. Zorg eerst dat het brutogewicht, de uitval en de kwaliteit kloppen.
- Machinekosten per stuk = machine-uurtarief ÷ goede stuks per uur. Cyclustijd en caviteiten bepalen die.
- Houd gereedschap apart. Wie het in de prijs afschrijft, verstopt het en maakt het eigendom onduidelijk.
- Gebruik het model om betere vragen te stellen, niet om het getal uit het model te eisen.
Op deze pagina8 onderdelen
Wat een kostprijsmodel is, en wat niet
Een kostprijsmodel bouwt de prijs van een onderdeel van onderop op. De vraag is: als een capabele fabriek dit onderdeel op de juiste machines maakte, wat zou elke stap dan kosten?
Het is geen eis. Fabrieken hebben echte kosten die uw model mist: een oude machine, een kleine batch, een lastige klant op de lijn ernaast. De waarde van het model is dat u er een concreet gesprek mee kunt voeren. ‘Uw offerte ligt 18% boven onze schatting; wij gaan uit van een cyclustijd van 28 seconden, wat is de uwe?’ levert een beter antwoord op dan ‘uw prijs is te hoog’.
De bouwstenen
Elk afzonderlijk gefabriceerd onderdeel volgt dezelfde opbouw:
| Kostenpost | Hoe u die berekent | Wat die bepaalt |
|---|---|---|
| Materiaal | Brutogewicht × materiaalprijs × (1 + uitval %) | Onderdeelgewicht, aanspuitingen en restmateriaal, kwaliteit, opbrengst |
| Machine | Machine-uurtarief ÷ goede stuks per uur | Cyclustijd, caviteiten of stuks per cyclus, OEE |
| Directe arbeid | Uurloon ÷ goede stuks per uur | Operators per machine, handmatige stappen |
| Omstellen | (Omsteluren × tarief) ÷ batchgrootte | Omsteltijd, batchgrootte |
| Nabewerkingen | Dezelfde logica per stap | Verspanen, afwerken, assembleren |
| Verpakking | Aandeel doos en binnenverpakking per stuk | Verpakkingsspecificatie |
| Overhead en verkoop- en algemene kosten | % van het bovenstaande, of een volledig machinetarief | Fabrieksgrootte, land |
| Winst | % van de totale kosten | Markt, relatie, volume |
| Gereedschap | Apart, of afgeschreven over een afgesproken aantal | Gereedschapsstaal, caviteiten, complexiteit |
De gratis kostprijscalculator volgt deze opbouw, en de stuklijstbouwer telt samenstellingen met ingekochte onderdelen op.
Eerst het materiaal goed
Materiaal is bij spuitgegoten, gegoten en gesmede onderdelen meestal de grootste post, en het makkelijkst fout te schatten. Drie vragen:
- Wat is het brutogewicht? Het netto onderdeelgewicht plus aanspuitingen, gietkanalen, braam, opkomers of afval van staafmateriaal. Bij een gietstuk kan het bruto smeltgewicht ruim boven het afgewerkte gewicht liggen.
- Wat gebeurt er met het afval? Aanspuitingen worden soms vermalen en hergebruikt, gietresten worden omgesmolten, maar met verlies. Reken alleen mee wat echt terug in het proces gaat.
- Welke kwaliteit? Een offerte op een goedkopere kwaliteit ziet er aantrekkelijk uit, tot het onderdeel faalt. Noem de kwaliteit en vraag om materiaalcertificaten.
Gebruik een actuele prijs voor de kwaliteit in het land van de leverancier, en noteer de datum. Grondstofprijzen bewegen. Spreek dus af hoe wijzigingen in materiaalprijs doorwerken in de stukprijs, bijvoorbeeld per kwartaal op basis van een gepubliceerde index.
Machinetijd: tarief ÷ output
De machinekosten per stuk zijn het machine-uurtarief gedeeld door het aantal goede stuks per uur. Het uurtarief dekt afschrijving, energie, onderhoud en vloeroppervlak. De output hangt af van:
- Cyclustijd. Bij spuitgieten en drukgieten de tijd van sluiten tot sluiten van de matrijs. Wanddikte en koeling zijn bepalend.
- Stuks per cyclus. Een matrijs met vier caviteiten maakt vier stuks per cyclus.
- OEE (overall equipment effectiveness). De werkelijke output na stilstand, snelheidsverlies en afkeur. Weinig loonbedrijven halen duurzaam veel meer dan 85%.
Kleine veranderingen hier bewegen de prijs flink. Een halvering van de cyclustijd halveert de machinekosten per stuk. Daarom is de cyclustijd het eerste getal dat u met de fabriek afstemt.
Rekenvoorbeeld: een bak van polypropyleen
Een opbergbak van polypropyleen van 85 g, gespoten in een matrijs met 2 caviteiten en koude aanspuiting (15 g aanspuiting per shot), 20.000 stuks per batch, 100.000 per jaar. Alle tarieven zijn aannames voor dit voorbeeld, geen marktoffertes.
Aannames. PP tegen USD 1,40/kg; masterbatch 2% tegen USD 4,00/kg; procesuitval 2%. Pers van 250 ton tegen USD 20,00 per uur; cyclus 28 seconden; OEE 85%. Eén operator voor twee persen tegen USD 2,60 per uur. Omstellen 3 uur. Verpakking USD 0,018 per stuk. Overhead en verkoop- en algemene kosten 12%; winst 10%.
| Post | Berekening | Per stuk |
|---|---|---|
| Materiaal | (85 g + 7,5 g aanspuiting) × 1,02 × USD 1,40/kg | USD 0,1321 |
| Masterbatch | 92,5 g × 2% × USD 4,00/kg | USD 0,0074 |
| Machine | USD 20,00 ÷ 218,6 goede stuks/u | USD 0,0915 |
| Arbeid | USD 1,30 ÷ 218,6 | USD 0,0059 |
| Omstellen | 3 u × USD 22,60 ÷ 20.000 | USD 0,0034 |
| Verpakking | Aandeel doos en polyzak | USD 0,0180 |
| Subtotaal | USD 0,2583 | |
| Overhead en verkoop- en algemene kosten | 12% | USD 0,0310 |
| Winst | 10% van de kosten | USD 0,0289 |
| Kostprijs af fabriek | USD 0,3183 | |
| Gereedschap, indien afgeschreven | USD 9.000 ÷ 100.000 stuks | USD 0,0900 |
| Kostprijs met afgeschreven gereedschap | USD 0,4083 |
Goede stuks per uur: 3.600 ÷ 28 × 2 caviteiten × 85% = 218,6.
Zo gebruikt u het. De leverancier offreert USD 0,46 inclusief gereedschap. Het model komt USD 0,05 lager uit. De inkoper stelt twee vragen: op welke cyclustijd en welk onderdeelgewicht is de offerte gebaseerd? Het antwoord is een cyclus van 34 seconden, omdat de matrijs geen conforme koeling heeft. Bij 34 seconden stijgt de machinepost naar USD 0,111, wat ongeveer USD 0,02 van het verschil verklaart. Over de rest wordt onderhandeld, en de inkoper betaalt het gereedschap vooraf. Dat haalt USD 0,09 van de prijs en zet de matrijs op naam van de inkoper.
Dezelfde methode voor andere processen
De opbouw blijft bij elk proces gelijk; alleen de bepalende factoren veranderen.
| Proces | Bepalend voor materiaal | Bepalend voor tijd | Let op |
|---|---|---|---|
| Hogedrukspuitgieten | Shotgewicht, retour uit aanspuiting en overloop, smeltverlies | Cyclustijd, caviteiten | Ontbramen, verspanen, impregneren, afwerken |
| Verloren-wasgieten | Gietgewicht inclusief gietsysteem | Stuks per tros, schaal- en gietcyclus | Warmtebehandeling, afbramen, verspanen |
| CNC-verspaning | Gewicht van staaf of ruwdeel, inclusief spanen en restmateriaal | Cyclustijd per bewerking, omstellingen | Gereedschapsslijtage, meettijd |
| Plaatwerk | Plaatmaat en nestingrendement | Pons- of lasertijd, zettingen | Lassen, afwerken, inpersen van bevestigingsmateriaal |
| Snijden en naaien | Stofverbruik per kledingstuk, legplanrendement | Standaardminuten (SAM) × lijnkosten per minuut | Fournituren, wassen, bedrukken |
Waar komen de invoergegevens vandaan? Gewichten uit het CAD-model of door een monster te wegen, cyclustijden van vergelijkbare onderdelen of uit een matrijsvullingsanalyse, machine- en arbeidstarieven uit kostenopbouwen van leveranciers die u hebt verzameld, en materiaalprijzen van lokale distributeurs. Noteer bij elke invoer de bron en de datum: het model is zo actueel als zijn oudste getal.
Onderhandel goed met het model
- Deel de opbouw, niet altijd de getallen. Vraag de fabriek om een kostenopbouw in hetzelfde format als uw model, zodat u regel voor regel vergelijkt.
- Scheid eenmalige en terugkerende kosten. Gereedschap, mallen en de eerste-artikelinspectie zijn eenmalig. Houd ze waar mogelijk buiten de stukprijs.
- Kijk naar MOQ en batchgrootte. De omstelkosten dalen met de batchgrootte. De calculator MOQ en staffelprijzen laat zien waar grotere orders niet meer lonen.
- Vergelijk meerdere offertes op dezelfde basis. De offertevergelijker trekt Incoterms, gereedschap en betalingsvoorwaarden recht.
- Neem ontwerpvragen mee. Een dunnere wand, een andere kwaliteit of één verspaningsbewerking minder bespaart vaak meer dan welke onderhandeling ook. De kostencalculator sourcinganalyse helpt u die ideeën te toetsen.
Van kostprijsmodel naar landed cost
De kostprijs af fabriek is alleen de fabriekspoort. Om tussen leveranciers of landen te kiezen, telt u vracht, verzekering, invoerrecht, heffingen en inspectie erbij op voor de landed cost per stuk. De gids over landed cost loopt die stap door, en de make-or-buycalculator vergelijkt inkopen met zelf maken.
Fabrikanten gecontroleerd via telefoon en video, met offertes die eerlijk vergeleken worden. USD 890 met twee fabrieksbezoeken. Begin met een gratis sourcinganalyse binnen 48 uur.
Gratis tools bij deze gids
In de India Sourcing Atlas
Kunststof- en rubbervormgevingSpuitgegoten kunststof onderdelenPolypropyleen en polyethyleen